مراسم هفته جهاني فضا كه در كشورهاي اسلامي به بعد از ماه مبارك رمضان موكول شده، در روزهاي 19 تا 25 آبان ماه به مناسبت پنجاهمين سال تسخير فضا توسط بشر با شعار «50 سال در فضا» در سراسر كشور برگزار ميشود.
به گزارش (ايسنا)، هفته جهاني فضا به منظور آگاهي عمومي و ترويج فرهنگ استفاده صلحجويانه از فنآوري فضا براي توسعه و رفاه به ابتكار سازمان ملل متحد و به مناسبت پرتاب اسپوتنيك1 به فضا بهعنوان اولين ماهواره، هر ساله از چهارم تا دهم اكتبر برابر با دوازدهم تا هجدهم مهر ماه در سراسر جهان برگزار ميشود. از آنجا كه در سالهاي اخير اين هفته با ايام ماه مبارك رمضان تقارن داشت با هماهنگيهاي به عمل آمده بين سازمان ملل متحد و كشورهاي اسلامي مقرر شد، برگزاري هفته جهاني فضا به بعد از ماه مبارك رمضان و در روزهاي 19 تا 25 آبان ماه 86 موكول شود.
براساس تصميمات سازمان ملل متحد هر يك از روزهاي اين هفته با مروري بر تلاشهاي بشر براي تسخير فضا نامگذاري شده كه بدين ترتيب، ايام اين هفته به ترتيب روز اسپوتنيك، روز نخستين بشر در فضا، روز رباتهاي فضايي، روز سفر به ماه، روز اقامت در فضا، روز چشمهاي تيزبين فضايي و روز مريخ، چشم به راه بشر نامگذاري شدهاند. به گزارش ايسنا، شوراي عالي فضايي ايران نيز هر يك از روزهاي هفته جهاني فضا در ايران را نامگذاري و برگزاري مراسم ويژه آن را به يكي از دستگاههاي اجرايي مربوطه واگذار كرده است.

بر اين اساس مراسم روز شنبه 19 آبان ماه به عنوان «فضا، سياستگذاري و راهبردها» از سوي سازمان فضايي ايران، يكشنبه 20 آبان ماه به عنوان «فضا و تبادل اطلاعات» از سوي شركت مخابرات، دوشنبه 21 آبان ماه به عنوان «فضا و علوم ژئوماتيك» از سوي سازمان جغرافيايي نيروهاي مسلح، سه شنبه 22 آبان ماه به عنوان «فضا، آموزش، تحقيقات و فنآوري» از سوي وزارت علوم، تحقيقات و فنآوري، چهارشنبه 23 آبان ماه به عنوان «فضا و ديدهباني» از سوي سازمان هواشناسي كشور، پنج شنبه 24 آبان ماه به عنوان «فضا و بنگاههاي خصوصي» از سوي سازمان فضايي ايران و جمعه 25 آبان ماه به عنوان «فضا و شناخت مرزهاي جديد » (فضا و نجوم) از سوي انجمن نجوم ايران برگزار ميشود. به گزارش ايسنا، علاوه بر برگزاري مراسم در هر يك از روزهاي هفته فضا در سازمانها و وزارتخانههاي ذيربط ، فعاليتهاي جنبي نظير برگزاري تعدادي سمينار علمي و كارگاه آموزشي به فراخور موضوعات، نقاشي كودكان، مسابقه مقالهنويسي و آموزشهاي ساده به كودكان برگزار ميشود.
![]() |
ابرهای ماژلانی شامل دو ابر کوچک وبزرگ در نیمکره جنوبی آسمان دو کهکشان نامنظم بوده واز نزدیکترین کهکشانها به کهکشان راه شیری به حساب می آیند.تاکنون تصور بر این بوده که این دو کهکشان قمر کهکشان راه شیری هستند وتاکنون چندین بار به عنوان قمر به دور آن چرخیده اند.
ابر بزرگ ماژلانی در فاصله 160000 سال نوری به اندازه یک بیستم ودارای محتوای ستاره ای به اندازه یک دهم کهکشان راه شیری می باشد .ابر کوچک ماژلانی هم در فاصله 200000 سال نوری قرار داردوحدود ده بار از ابر بزرگ کوچکتر است.
چندی پیش ستاره شناسان مرکز هاروارد استیمسونیان به اندازه گیری دقیق مولفه سوم سرعت این دو کهکشان پرداختند مشاهدات نشان می دادند سرعت آندو بسیار بالا می باشد.دو توضیح وجود داشت: 1- جرم کهکشان راه شیری از مقداری که تاکنون تصور می شده بیشتر است 2- این دو کهکشان به شکل قمر ارتباط گرانشی با کهکشان راه شیری ندارند.
تحلیل بیشتر مسئله نشان می دادند که مورد دوم درست تر است.بنابراین دو کهکشان بر خلاف آنچه که تاکنون تصور می شده در حال اولین عبور از نزدیکی کهکشان راه شیری هستند.
البته این نتایج پیچیدگیهای خاص خود را بدنبال دارند٬ برای مثال شکل خاص ابرهای گازی بسیار بزرگ اطراف کهکشان راه شیری و مسئله وجود جریان گازی پشت سر دو ابر ماژلانی که از دید زمین به اندازه 100 درجه در آسمان ادامه داردوتاکنون تصور بر این بوده که گرانش شدید یا فشار گاز های اطراف کهکشان راه شیری عامل بوجود آورنده آن بوده است.
علاوه بر این دو٬ نحوه تولید ستاره در این دو کهکشان نیز احتیاج به بازنگری دارد این دو کهکشان تاکنون شاهد چندین دوره تولید ستاره ای بوده اند.ستاره شناسان تصور می کردند هر بار عبور آندو از کنار کهکشان راه شیری عامل تحریک در جهت تولید ستاره های جدید بوده است.
در هر صورت تا درک این دو کهکشان همسایه راه درازی در پیش است.
اصل خبر در سایت زیر موجود است:
http://cfa-www.harvard.edu/press/2007/pr200722.html
اخیرا در تصاویر رصدخانهي خورشیدی ناسا (سوهو)، که تاکنون صدها دنبالهدار را به تصویر کشیده است٬ دنباله داری دورهای کشف شده است. دنبالهدار P/۲۰۰۷ R۵ مداری کوچک دارد و هر ۴ سال یکبار به دور خورشید میگردد.
برای رصدخانهی خورشیدی «سوهو»(SOHO) که تاکنون بیش از ۱۳۵۰ دنبالهدار را یافته است٬ کشف دنبالهدارها مطلب جدیدی نیست. اما دنبالهدار P/۲۰۰۷ R۵، که هر چهار سال یک بار به دور خورشید میگردد، وضعیتی متفاوت دارد. این دنبالهدار، پیش از این دو بار در تصاویر سوهو به دام افتاده است.
برای اولین بار٬ دوربین میدان باز تاج نگار سوهو٬ گونهای کمیاب از دنبالهدارها به نام دنبالهدار دورهای را کشف کرده است. اگر چه بسیاری از دنباله دارهای سوهو دورهای فرض میشوند اما این اولین مورد قطعی این نوع از دنبالهدارها است.
درحالی که اخترشناسان تاکنون هزاران دنبالهدار را مشاهده کردهاند، تنها در حدود ۱۹۰ دنبالهدار دورهای طبقه بندی شدهاند. دنبالهدارهای دورهای باید حداقل دو بار به دور خورشید، با دوره تناوب کمتر از ۲۰۰ سال گردش کنند. مشهورترین دنبالهدار دورهای٬ دنبالهدار هالی است که دورهی آن ۷۶ سال است. (آخرین عبور آن از نزدیکی خورشید در سال ۱۹۸۶ اتفاق افتاد.)
شکار جدید سوهو مدار بسیار کوچکتری دارد. این دنبالهدار که تقریبا هر ۴ سال یک بار به دور خورشید میگردد٬ اولین بار در شهریور ماه ۱۳۷۸ و سپس در شهریور ماه ۱۳۸۲ مشاهده شده است.
محاسبات «سباستین هوئنیگ»( Sebastian Hoenig)، دانشجوی دکترای آلمانی در سال ۲۰۰۵، زمان بازگشت این دنبالهدار در ۲۱ شهریور سال جاری را پیش بینی کرده بود. دقت این پیش بینی، دورهای بودن این دنبالهدار را تایید میکند.
این دنبالهدار گیسو و دنباله گازی و غباری ندارد. در ابتدا دانشمندان آن را یک سیارک میدانستند، اما دادههای بعدی خصوصیات دنبالهداری آن را آشکار کرد. براي مثال هنگامي که که به خورشيد نزديک شد بسيار درخشانتر از قبل شد. اين يکي از خصوصيات دنبالهدارها است.
«کارل باتامز»(Karl Battams)، مجری طرح جستجوی دنبالهدارهای رصدخانه خورشیدی سوهو، میگوید:"احتمال دارد که این، هستهی مردهی یک دنبالهدار باشد." اینها دنبالهدارهایی هستند که بیشتر یخهای هستهي خود را از دست دادهاند.
رصد P/۲۰۰۷ R۵ از زمین، به دلیل کوچکی (با قطری بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ متر) و نزدیکی به خورشید بسیار دشوار است.
آلودگی نوری نه تنها باعث از بین رفتن جلوهی آسمان شب در حومه شهرها شده بلکه نشانگر میزان انرژی و پولی است که به دلیل استفادهی نامناسب از منابع روشنایی به هدر میرود .
برای نشان دادن این پدیده به مردم و کمک به بررسی آن٬ آزمایشی جهاني در نظر گرفته شده است. بنیاد ملی علوم آمریکا (National Science Foundation) روی این آزمایش که به وسیلهی «يو سي اي آر» (University Corporation for Atmospheric Research) اجرا می شود٬ سرمایه گذاری کرده است.
این پروژه طی ۲ هفته نخست ماه اکتبر(تا ۲۳ مهر ماه) اجرا میشود و به بررسی میزان آلودگی نوری و شمار ستارگان در یک شب پرستاره میپردازد.
انجام این آزمایش بسیار آسان است. شما میتوانید با مراجعه به وب سایت «شمارش بزرگ جهانی ستاره ها»( Great World Wide Star Count) از نقشههای موجود٬ متناسب با موقعیت محل زندگیتان پرینت بگیرید.
در این دو هفته ساکنان نیم کرهی شمالی٬ صورت فلکی دجاجه و ساکنان نیم کرهی جنوبی صورت فلکی قوس را مورد بررسی قرار خواهند داد.
برای هر صورت فلکی هفت نقشه در نظر گرفته شده است که هر یک تا حد قدری خاصی ستارگان آن صورت فلکی را نشان میدهد. نیازی به شمارش تمام ستارگان یک صورت فلکی نیست. کافیست پس از تاریک شدن هوا از منزل خارج شده و نقشهای که بهترین مطابقت با صورت فلکی مذکور را دارد مشخص کنید یا این که مشخص کنید کم نورترین ستارهای که در صورت فلکی میبینید در کدام نقشه موجود است.
سپس گزارش خود را به سایت پروژه بفرستید.
انجام این کار بسیار ساده است و با انجام آن میتوانید سهمی در این پروژهی جهانی داشته باشید.
سایت پروژه: http://www.windows.ucar.edu/citizen_science/starcount/
منبع: sky and telescope

