شهریور ماه سال گذشته(24 آگوست 2006)، اعضاء انجمن بین المللی نجوم با تعریف خصوصیات یک سیاره، نام پلوتو را از لیست سیارات منظومه شمسی حذف کردند. بدین ترتیب نام پلوتو در لیست سیارات کوتوله قرار گرفت. ماجرا به همین جا ختم نشد و پس از آن اعتراضات زیادی از سوی منجمان آمریکایی به رای انجمن بین المللی نجوم وارد شد. علت آن هم روشن بود. پلوتو تنها سیاره ای بود که یک آمریکایی آن را کشف کرده بود و آنها نمی خواستند که نامشان از لیست کاشفان سیارات منظومه شمسی خارج شود. آنها می گفتند که در هنگام رای گیری تنها 4 درصد از 9000 عضو اصلی انجمن در محل حاضر بوده اند و بنابراین رای صادر شده درست نبوده است. این منجمان برای ابراز نارضایتی خود به کارهای زیادی دست زدند. یکی از این منجمان فردی به نام " تونی فیلیپس " بود که با راه اندازی یک وب سایت خواست به پلوتو کمک کند! نظر شما چیست؟ آیا می توان به پلوتو لقب سیاره را داد؟ می توانید سری به این سایت بزنید و نظر خود را اعلام کنید. نکته جالب این است که تا به حال 15885 نفر به سیاره بودن پلوتو و 3568 نفر به سیاره نبودن پلوتو رای داده اند. چون ایده کار یک طرح بین المللی بوده، وب سایت از طرح ساده ای برخوردار است و شما می توانید به راحتی نظر خود را در این باره اعلام کنید. اما چگونه این کار را انجام دهیم ؟ به نشانی زیر بروید :
اگر عقیده دارید که پلوتو یک سیاره است گزینه اول و اگر نظرتان این است که پلوتو یک سیاره نیست، گزینه دوم را انتخاب کنید.
مرحله دوم : اگر مایل هستید تا برگزار کنندگان این نظر سنجی با شما بیشتر آشنا شوند، می توانید اطلاعات بیشتری نظیر نام، آدرس ایمیل، کشور و سن در اختیار آنها بگذارید تا اطلاعاتی که جمع آوری می شود، کامل باشد.
مرحله سوم : در این قسمت کادر سفید رنگی را مشاهده می کنید که در آن می توانید نظرتان را راجع به سیاره بودن یا نبودن پلوتو، برای مدیر سایت (تونی فیلیپس) بفرستید. در پایان برترین جواب ها انتخاب می شوند که بعضی از آنها را می توانید در اینجا مشاهده کنید.
در سمت چپ صفحه اصلی سایت، می توانید نتیجه نظرسنجی را مشاهده کنید. در زیر کادر نظرسنجی مهم ترین دلایل منجمانی که عقیده دارند پلوتو سیاره است، قرار داده شده و شما با مطالعه آن می توانید از نظرات آنان آگاه شوید. اما آیا این کار فایده ای دارد؟ قرار است هنگامی که تعداد آراء به یک میلیون (یا در همین حدود) رسید نتایج کار به انجمن بین المللی نجوم فرستاده شود تا رای صادر شده مورد بررسی قرار گیرد. شاید روزی بار دیگر نام پلوتو را در لیست سیارات منظومه شمسی بیابیم؟!
اكنون منبع اسرار آميز اين ابر ضد ماده كشف شده است: ستاره هائي كه توسط سياهچاله ها و ستاره هاي نوتروني متلاشي مي شوند.
در حاليكه سامانه هاي پيش رانش از سوخت ضد ماده تا اين زمان فقط موضوعاتي در حد داستانهاي علمي تخيلي هستند اما ضد ماده بسيار واقعي است.
ضد ماده چيست؟
تمامي ذرات اوليه ، ماننده پروتونها و الكترونها ، قرينه هائي از ضد ماده از جرم مشابه اما بار متضاد دارند. براي مثال ، ضد ماده مخالف يك الكترون كه پوزيترون ناميده مي شود داراي بار مثبت است.
زمانيكه يك ذره با ضد ذره خود برخورد مي كند يكديگر را نابود مي كنند و طي اين فرايند يك انفجار انرژي مانند پرتوهاي گاما آزاد مي گردد. در سال 1978 ، تجهيزات رديابي پرتوهاي گاما كه با استفاده از بالون به آسمان فرستاده شدند يك نوع پرتو گاما را ردگيري كردند كه از فضا منشا مي گرفت. بنظر مي رسيد كه برخورد الكترونها با پوزيترونها باعث انتشار اين پرتو مي شد و اين بدان معني بود كه در فضا ضد ماده وجود داشت.
ظاهرا اين پرتوهاي گاما از يك ابر ضد ماده كه حدود صد هزار سال نوري پهنا داشته و هسته كهكشان راه شيري را احاطه كرده بود منتشر مي شده است. اين ابر غول آسا با پرتوهاي گاما و انرژي برابر صد هزار خورشيد مي درخشد.
اينكه دقيقا چه عاملي باعث ايجاد ضد ماده مي شد براي چندين دهه يك راز باقي مانده بود. ستارهاي در حال انفجار و ماده تاريك از جمله مظنونين بودند.
اكنون ، يك گروه تحقيقاتي بين المللي با چهار سال مطالعه داده هاي ماهواره بين المللي آزمايشگاه اخترفيزيك پرتو گاما از آژانس فضائي اروپا مظنونين اصلي را به دقت تعيين كرده است. اين يافته هاي جديد پيشنهاد مي كنند كه اين پوزيترونها اساسا از ستاره هائي كه توسط سياهچاله ها بلعيده مي شوند و همچنين ستاره هاي نوتروني توليد مي شوند.
زمانيكه يك سياهچاله يا يك ستاره نوتروني يك ستاره را نابود مي كنند مقادير عظيمي پرتو آزاد مي شود. دانشمندان بر اين باورند كه وقتي الكترونها و پوزيترونها در زمان نابود شدن پرتوهاي گاما "آشكار گر" را منتشر مي كنند ، اين پرتوهاي گاما نيز مي توانند با تركيب شدن ، الكترون و پوزيترون توليد كنند تا مكانيسم ايجاد ابر ضد ماده را فراهم نمايند.
بر اساس محاسبه پژوهشگران يك ستاره نسبتا عادي كه توسط سياهچاله يا ستاره نوتروني متلاشي مي شود قادر است صد هزار بيليون بيليون بيليون بيليون پوزيترون (عدد يك با چهل و يك صفر) در ثانيه توليد كند.
يافته هاي پژوهشگران در نسخه دهم ماه ژانويه 2008 مجله Nature به چاپ رسيده است.
اين سايت به ارائهي مجموعه اطلاعاتي در زمينهي كهكشان راهشيري ميپردازد تا از اين طريق تصاوير اين منظومه را در مناطقي با طول موجهاي مختلف متصور سازد. هدف از اين سايت ارائه و شرح چگونگي استفاده از طيفهاي الكترومغناطيسي مورد استفادهي نجومشناسان، به منظور يادگيري در زمينهي شكل، اندازه و تركيب كهكشان راه شيري ميباشد.
در ايـن سـايت با نرمافزارهاي مفيد در زمينهي ستارهشناسي آشنا ميشويد. علاقهمندان ميتوانند مطالب علمي موجود در اين سايت را به كامپيوتر خود منتقل كنند. نرمافزار C88 اطلاعاتي دربارهي خصوصيات فيزيكي، پارامترهاي بصري سيارات و بسياري موضوعات ديگر در اختيار شما قرار ميدهد. شما ميتوانيد با ارائه كردن نام ستاره يا شمارهي HR يا HD آن ستاره، اطلاعات كاملي دربارهي آن به دست آوريد. با ثبتنام در اين سايت ميتوانيد از خدمات گستردهي اين مركز استفاده كرده و همچنين ميتوانيد به اطلاعات كاملي دربارهي سيارات مختلف، ستارههاي دنبالهدار و شهابسنگها دست پيدا كنيد.
ابوريحان بيروني
